NL
FR
SOCIAAL NETWERK
Volg onze
actualiteit
AGENDA
thumbails
06-03 < 22-04-2018
Prix belge de l’Energie et de l’Environnement 2018 : les inscriptions sont ouvertes !
Vous avez développé un projet d... Meer lezen
thumbails
12-03-2018
CAFE-RENO à Liège / Comment bien réussir son extension d’habitation !
CAFE-RENO à Li&e... Meer lezen
thumbails
25-03-2018
Espace Causerie : Passif - Matériaux naturels
Espace Causerie Choi... Meer lezen
thumbails
07-05-2018
CAFE-RENO à Liège / Comment bien réussir son habitat léger?
CAFE-RENO à Li&e... Meer lezen
NIEUWS
thumbails
06-02-2018
2018 Bruxelles - Primes Energie et accompagnement des citoyens
thumbails
24-10-2017
10 ans des Passeurs d'Energie à LLN - En route pour une deuxième décennie riche en projets !
Ce dimanche 29 octobre les Passeurs d'Energ... Meer lezen
thumbails
22-10-2017
Passez à l'électricité verte et locale - Partenariat avec Cociter
Comment faire concrètement pour ... Meer lezen
thumbails
21-10-2017
Fiches matériaux d'isolation à télécharger
Matériaux d'isolation thermiques Fi... Meer lezen
thumbails
10-01-2017
Circuit « Habitats durables» à Bruxelles et en Wallonie
Circuit « Habitats durables» &agr... Meer lezen
thumbails
05-12-2016
Espace Causerie
Vous étiez nombreux ce dimanche 23 oct... Meer lezen
thumbails
27-06-2016
Feedback de la journée festive de 19 juin 2016
Bonjour à tous, Merci à toutes ... Meer lezen
thumbails
01-03-2016
Salon Batibouw - du 25 février au 6 mars - Les passeurs d'Energie sont présents
Les Passeurs d'Énergie sont pré... Meer lezen
thumbails
25-02-2016
Salon des Mandataires - 18 et 19 février - Les passeurs d'Energies étaient présents
Les passeurs d'énergie étaient pr... Meer lezen
thumbails
08-06-2015
EE Awards 2015, on y était
Les Passeurs d'énergie furent invit&eacu... Meer lezen

Hernieuwbare energie

Navigatie » Thema’s » Energiebeheer

Inleiding

De beste energie is energie die niet verbruikt wordt.

Het aanwenden van hernieuwbare energie zou geen uitvlucht moeten zijn om meer te gaan consumeren of zich meer luxe aan te schaffen.  Bijvoorbeeld: zonnepanelen installeren om een nieuw zwembad te verwarmen zal uw ecologische voetafdruk niet verminderen, integendeel! 

Het fabriceren, de installatie, het gebruik en het onderhoud van om het even welk systeem kost steeds energie.  In het door ons aangehaalde voorbeeld zou men beter gebruik maken van een openbaar zwembad en wat meer soberheid aan de dag leggen. Daarom is het eerst en vooral essentieel dat men verbeteringen aanbrengt aan de woning. Een combinatie van verschillende technieken (isolatie EN hernieuwbare energie) is enkel onontbeerlijk in enkele uitzonderlijke, specifieke gevallen zoals bij voorbeeld de Prinses Elisabethbasis!

Station Polaire Princesse Elisabeth

De regulatoren hebben een heel systeem van groene certificaten opgezet opdat de intergouvernementele verbintenissen met betrekking tot het reduceren van CO2 uitstoot en de productie van groene energie zouden behaald worden. Kleine stroomopwekkers (via zonnepanelen of windenergie) kunnen die vervolgens doorverkopen aan de regulator of andere kopers. Mensen die grote hoeveelheden elektriciteit opwekken maar die hun groene stroom quota niet halen moeten dus groene certificaten aankopen. Indien ze dit niet doen, krijgen ze zware boetes. De groene certificaten zijn dus zowel de wortel als de stok.

Aan hernieuwbare energie zijn niet enkel voordelen verbonden.  De energieproductie is onregelmatig en staat los van de behoefte van de gebruikers.  Andere centrales moeten dan de productie overnemen om een perfect evenwicht te verzekeren tussen vraag en aanbod. De coördinatie van dit evenwicht wordt door verschillende actoren permanent verzekerd.

Binnen een paar jaar zullen de eindgebruikers een rol moeten spelen in het reguleren van het net.  De tarieven zullen flexibel worden zodat de consument, geholpen door intelligente systemen, zijn consumptie afstemt (anticipeert, uitstelt of beperkt) op de hoeveelheid energie die beschikbaar is op het net (in het bijzonder hernieuwbare energie).

Schémas organisationnel de la production et distribution d'électricité en Belgique

Atlas énergétique de la Belgique


Thermische zonnepanelen

Thermische zonnepanelen verbruiken de best verdeelde energie over de planeet (1.000 kWh/m²/jaar). In combinatie met een voldoende volumineus buffervat zijn ze wellicht de meest rendabele manier om zonne-energie op te vangen.  In onze noordelijke contreien is het rendement van thermische panelen met de huidige technologie onmiskenbaar hoger dan dat van de fotovoltaïsche panelen.  Dit zal waarschijnlijk nog een zekere tijd zo zijn. Dit rendement (jaarlijks gemiddelde conversie) schommelt rond de 40% van de opgevangen energie en een beetje minder voor wat betreft het verbruik van warm water omwille van de beperkte opslagmogelijkheid en het onregelmatig verbruik van warm water.

België telt al meer dan 400.000 m² zonnepanelen (waarvan ongeveer 3/4 in Vlaanderen) Men mag er dus van uitgaan dat ze per jaar 160 GWh aan de productie bijdragen.

Bovenop de productie van warm water kunnen thermische zonnepanelen af en toe de verwarming ondersteunen in het tussenseizoen. 

Graphique présentant le rendement des capteurs solaires thermiques

Ze worden best naar het zuiden gericht op de flank van een goed hellend dak zodat de productie in de winter, wanneer de zon laag aan de hemel staat, optimaal is. Tegelijkertijd voorkomt men zo oververhitting van het systeem in de zomer.  Als het systeem onder druk staat, kan het sneller verslijten.

Zonne-installaties lenen zich goed voor Zuidoost en Zuidwest oriëntaties op voorwaarde dat de panelen voldoende hellen.  De huidige zonne-installaties zijn meestal zonnecollectoren.  Er bestaan nu echter vacuüm collectoren die vooral interessant zijn voor daken die minder goed georiënteerd zijn of als verwarmingsondersteuning.

Deze grafiek toont de vermindering aan van het jaarlijks rendement in functie van de oriëntatie en de hellingsgraad, vergeleken met een horizontale ligging.  Het maximale rendement (100%) wordt bereikt met een zuidelijke oriëntatie en een hellingsgraad van 38°.

Om meer te weten te komen over dit onderwerp  :


Fotovoltaïsche zonnepanelen

Het opwekken van zonne-energie met fotovoltaïsche panelen is moeilijker dan met thermische panelen omwille van het lage omzettingsrendement van fotometrische energie naar elektriciteit (jaarlijks gemiddelde van 10%).

Momenteel telt België al meer dan 3.000 MWc fotovoltaïsche zonnepanelen (20 miljoen m² waarvan 3/4 in Vlaanderen).  Dit is het equivalent van 3 kernreactoren.  De productie bereikt echter nooit hetzelfde niveau omdat de weersomstandigheden nooit voor alle installaties tegelijk optimaal zijn. De productie bedraagt daarom 2.500 GWh/jaar. Jammer genoeg wordt deze productie niet opgewekt wanneer de vraag naar elektriciteit het grootst is.  De bestaande elektriciteitscentrales kunnen bijgevolg niet door deze technologie vervangen worden. Naar ons gevoel is dit dus niet prioritair in het licht van de energetische performantie van gebouwen.  Wanneer er geen afdoende opslagmogelijk voorzien is, is deze technologie zelfs een van de oorzaken van de ontregeling van het stroomnetwerk.

Net zoals bij thermische zonnepanelen is de beste oriëntatie naar het zuiden maar het opvangen van energie hangt voornamelijk af van de hellingsgraad van de panelen.

Tableau des rendements pour les capteurs solaires photovoltaïques

Om meer te weten te komen over dit onderwerp  :


Windenergie

Het winnen van windenergie is nog betrekkelijk bescheiden in vergelijking met alle windmolenparken die op het Belgisch grondgebied als paddenstoelen uit de grond schieten.

Wallonië telt ongeveer  281 grote windturbines met een totaal vermogen van 641 MW. Het huidige windmolenpark produceert 1.500 GWh/jaar.  De ambitie is om de productie tegen 2020 te verdubbelen om zo met de helft bij te dragen tot hernieuwbare energie.

In Vlaanderen zijn er iets meer dan 250 turbines die ongeveer 250 MW produceren.

Het zijn de offshore windmolenparken in de Noordzee die de Belgische statistieken recentelijk de hoogte injoegen met 150 windturbines met een gemiddeld vermogen van  4MW, wat de totale capaciteit van België op ongeveer 1.800 MW brengt.

Capacité éolienne installée en Belgique

In tegenstelling tot zonnepanelen die meestal geen bouwvergunning vereisen indien ze op een dak geplaatst worden, is het veel moeilijker particuliere windmolens te integreren in ons stadslandschap.  Bovendien krijgt men voor een kleine particuliere windmolen geen financiële tegemoetkomingen zoals zonnepanelen. Het rendement van een kleine installatie (3 kW) is op lange termijn interessant maar minder renderend dan dat van een grote turbine.  Coöperatieve vennootschappen zoals RESCOOP gaan dus een mooie toekomst tegemoet.

Net zoals fotovoltaïsche panelen heeft ook een windturbine een wisselrichter nodig om de stroomopwekker toe te laten zijn groene installatie op het stroomnetwerk aan te sluiten. Net zoals bij fotovoltaïsche panelen hangt de stroomproductie af van de weersomstandigheden.  Windturbines zullen dus onmogelijk elektriciteitscentrales helemaal kunnen vervangen tenzij de opgewekte stroom tijdelijk zou kunnen worden opgeslagen.

Om meer te weten te komen over dit onderwerp :


Hydraulische energie

In het verleden werd hydraulische energie op dezelfde manier aangewend als windenergie.  Wind- en watermolens werden vervangen door windmolens en turbines.  Deze installaties zijn nu minder talrijk maar wel krachtiger dan in het verleden.

Cartographie de la production hydroélectrique en Région Wallonne

Wallonië telde niet minder dan 3.000 hydraulische molens.  Ze werden gebruikt om te malen, te zagen of te polijsten.  Vandaag zijn er nog een 100-tal waterkrachtcentrales (waaronder die van  Coo en L'eau-d'heure) die samen goed zijn voor meer dan 100 MW.  Dit wekt een productie op van 360 GWh/jaar die opgedreven zou kunnen worden tot 400 GWh/jaar indien men de oude molens weer in gebruik zouden nemen.

Om meer te weten te komen over dit onderwerp  :


Aardewarmtewisselaar

De Aardewarmtewisselaar, ook Canadese put genoemd, is een natuurlijke airconditioner. In de winter is de grondtemperatuur op 1 meter diepte hoger dan de buitenlucht.  In de zomer is ze lager.  Het is bijgevolg mogelijk om dankzij  natuurlijke warmte-uitwisseling de buitenlucht voor te behandelen vooraleer ze in het ventilatiesysteem van het gebouw komt.  Dit kan door een ondergrondse buis in de tuin die aangesloten wordt op het ventilatiesysteem (luchtinlaat).

Source : Portail Région Wallonne : Géothermie

Om meer te weten te komen over dit onderwerp :


Geothermie

Hoewel de thermodynamische kringloop vervangen wordt door een warmtewisselaar, werkt geothermie globaal gezien volgens hetzelfde principe als dat van de warmtepomp.  Door verticale boringen (tot 100m diep) bereikt men een warmtebron met hogere temperaturen.  Deze techniek is echter voorbehouden voor grote projecten en moet goed omkaderd zijn gezien alle technische en milieugerelateerde beperkingen. Men schat dat in België elk jaar 50 GWh uit de grond gehaald wordt.

Om meer te weten te komen over dit onderwerp :


Biomethanisatie

Biomethanisatie is een natuurlijk biologisch afbrekingsproces van organisch materiaal dat door de afwezigheid van zuurstof transformeert in biogas.  Men schat dat in België elk jaar meer dan 500 GWh energie uit biomassa gehaald wordt.

Om meer te weten te komen over dit onderwerp :


Smart Grids for Smart People! En ook wat meer weerbaarheid?

Door de opkomst van hernieuwbare energie wordt het beheer en de verdeling van stroom uiterst complex, om niet te zeggen kwetsbaar.  U hebt al vaker gehoord over de black-out.  Er was eveneens een ‘kritiek’ incident tijdens de zonne-eclips van 20 maart 2014 die de productie van fotovoltaïsche zonne-energie, en dus het hele stroomnetwerk, zwaar verstoord heeft.  

Elektrische stroom opwekken is goed, maar hij moet ook vervoerd kunnen worden waar ze nodig is.  De globale productie moet permanent aangehouden worden en precies gelijk zijn aan de totale vraag, zoniet dreigt een black-out.

Kernenergie is al niet echt geliefd omwille van het gevaar voor de bevolking. In de huidige energetische context kan men haar nog een ander belangrijk nadeel toeschrijven.  De kerncentrales moeten op een zeer stabiel ritme werken en kunnen dus niet snel inspelen op de schommelende vraag naar stroom. Elektriciteitscentrales of –turbines op gas kunnen hun productie echter wel aanpassen aan de vraag.  Dit noemt men « supply side management”. Omdat er tegenwoordig massief fotovoltaïsche zonnepanelen worden geïnstalleerd volstaat het huidig productiebeheer niet meer en brengt het een belangrijke meerkost mee die uiteindelijk op alle gebruikers wordt verhaald.

Men overweegt bijgevolg het inschakelen van een bijkomend beheer, het “demand side management” , of consumptiebeheer dat door de eindgebruiker bepaald wordt. Concreet wil dit zeggen dat de gebruiker de verstoringen die hij zelf veroorzaakt door zijn wispelturig gedrag zelf corrigeert. In alle woningen worden gelijktijdig elektrische kookfornuizen, wasmachines aangezet, fotovoltaïsche panelen of verwarming met warmtepomp opgestart.  Dit alles zonder de minste overgang.  Het netwerk moet het maar slikken!  Wel neen, dit gaat niet lang meer blijven duren. Aan welke veranderingen kunnen we ons verwachten ? De tarifering van elektriciteit zal flexibel worden .  Dit wil zeggen dat deze van uur tot uur zal verschillen en duurder zal zijn gedurende de spitsuren of op momenten waarop er geen hernieuwbare energie wordt opgewekt.  Het wordt dan weer  goedkoper wanneer er veel hernieuwbare energie aangemaakt wordt (veel wind of zon...).  Indien de klant deze flexibele tarifering niet ziet zitten, of beter nog indien hij zichzelf en het klimaat wil bevoordelen, beschikt hij over de volgende alternatieven :

  1. zijn consumptie manueel beheren in functie van de prijs van het moment door de oven, wasmachine of warmtepomp niet aan te zetten tijdens de spitsuren. Het ‘volstaat’ vroeger of later te eten dan anderen of om zijn oven goed te programmeren vooraleer naar het werk te vertrekken.  Echt ideaal is dit toch niet… bovendien hebben fotovoltaïsche zonnepanelen geen nut omdat ze ook minder stroom zullen opwekken wanneer er minder verbruik is tijdens de uren waarop de zon het meeste schijnt.
     
  2. een zelfregelend domotica systeem installeren (economische en dus ecologische optimalisatie), dat niet alleen de huishoudtoestellen maar ook de verwarming regelt.  Het comfort wordt gegarandeerd doordat preventief opgeslagen warmte vrijgegeven wordt op momenten waarop de vraag hoog is. Het is een beetje hetzelfde principe dan de oude elektrische warmte-accumulatieradiatoren die hun glorietijd beleefden begin jaren ’80.
     
  3. het opslaan van elektriciteit.  Een goed idee maar nu en waarschijnlijk nog gedurende lange tijd veel te duur !

De domotica systemen waarvan sprake in punt 2/ zijn nog niet beschikbaar op de Belgische markt.   Men vindt ze wel in sommige avant-gardistische staten in Noord-Amerika (California bij voorbeeld) en Europa (Denemarken). Men moet bijgevolg de evolutie van deze technologie blijven volgen en indien men overweegt een dergelijk systeem te installeren, ervoor zorgen dat het compatibel is. De nieuwe elektriciteitsmeters die de distributienetwerken plaatsen zijn steeds meer uitgerust met de mogelijkheid om flexibel te tariferen .

De verandering komt eraan en de “vooruitgang” is onomkeerbaar….tenzij men zich helemaal van het elektriciteitsnet afsluit, wat een nog interessantere en vooral “weerbaardere”vorm van vooruitgang zou zijn


Diversen

Er bestaan andere technologieën, systemen of manieren om hernieuwbare energie op te wekken maar die zijn in onze streken nog niet zo goed bekend en verspreid. We kunnen grootschalige installaties aanhalen zoals zonnetorens en maritieme energie of anderen die wat kleinschaliger zijn zoals bij voorbeeld trombemuren.  Talrijke andere toepassingen zijn mogelijk in deze 5 categorieën : zon, wind, water, levende materie en aarde.

 

 

Delen